1927’den günümüze: Ağrı’da kaç belediye başkanı görev yaptı? Hangi başkan kaç oyla seçildi?

1834 yılında bucak, 1869 yılında ilçe, 1927 yılında il olan Ağrı’da günümüze kadar 32 isim belediye başkanlığı görevinde bulunurken, 33’uncu başkan 31 Mart’ta belli olacak. Peki, Hangi başkan kaç oyla seçildi?

Kent04 Haber Yunus Yıldız

Osmanlı döneminde “Şorbulak” olarak anılan ilin adı sonraki zamanlarda Karakilise olarak bilinmektedir. Kazım Karabekir zamanında ismi değiştirilerek Karaköse olan il, 1834 yılında bucak, 1869 yılında ilçe, 1927 yılında adını ülkenin en büyük dağı olan Ağrı Dağı’ndan alarak il olmuştur. Nuh Tufanı ile ilgisinden dolayı Tevrat’ta adı geçen Ararat Dağı’ından dolayı halen batılılar tarafından “Ararat” olarak adlandırılan Ağrı’da 1927 yılından bugüne kadar 32 Belediye Başkanı görev yaptı.

Tüm Türkiye’de olduğu gibi Ağrı’da 31 Mart 2024 tarihinde yerel seçimlere gidiyor. Ağrı’da seçmen iradesinin ilk kez sandığa yansıdığı belediye başkanlığı seçimleri 1930'da yapıldı.

Ancak 1930'da yapılan seçimler, iki dereceli olarak yapılıyordu. Yani halkın seçtiği temsilciler, belediye başkanını belirliyordu.

Halkın direkt adayı seçtiği ve tek dereceli olarak tanımlanan yerel seçim ise 17 Kasım 1963 tarihinde yapıldı. Bu seçim, 1961 Anayasası'nın kabulünden sonra yapılan ilk tek dereceli yerel seçimdir.

İKİ DERECELİ DÖNEMDE 3 SEÇİM YAPILDI

Türkiye Cumhuriyeti, kurulduğu 1923 yılından 4 yıl sonra il olan Ağrı’da 1946 yılına kadar Ağrı Belediyesi Cumhuriyet Halk Partisi'nin iktidarda olduğu tek parti rejimiyle yönetildi. 1930-1942 yılları arasında 4 yılda bir toplam 3 seçim yapıldı. İki dereceli olarak yapılan bu seçimler, Türkiye Cumhuriyeti'nde ilk çok partili yerel seçimi olarak kayda geçti.

İLK SEÇİMLER 1963'TE YAPILDI

Ülke genelinde olduğu gibi Ağrı’da da 2. Dünya Savaşı sonrasında çok partili siyasal hayata geçti. Türkiye’de 1946 ve 1950 ve 1955 yıllarında yapılan yerel seçimlerden sonra 1960 yılında askeri darbe yapıldı. Darbeyle ara verilen seçimlerin mevzuatı 1961 Anayasası'nın kabulüyle birlikte değiştirildi. Değişiklikle 17 Kasım 1963 tarihinde ilk yerel seçim yapıldı.  1961 anayasanının kabulünden sonra yapılan ilk yerel seçimdir.  Aynı zamanda, belediye başkanlığı seçimleri ilk kez tek dereceli olarak yapılmıştır. Yani, belediye başkanları doğrudan halk tarafından seçilmiştir. Bu yerel seçimlerden önce belediye başkanı, seçilen meclis üyelerinin kendi aralarından birini belirlemesi yoluyla seçilmekteydi.

Daha sonra 1968, 1973 ve 1977 yıllarında yapılan seçimler de, bu kez 1980 askeri darbesiyle sekteye uğradı. Demokrasinin kesintiye uğramasıyla ara verilen seçimler, 1984, 1989, 1994, 1999, 2004, 2009, 2014 ve 2019 yıllarında yeniden düzenli olarak yapılmaya devam etti.

Ağrı’da hangi belediye başkanı kaç oyla seçildi?  1927’den günümüze Ağrı’da belediye başkanı seçilen isimlerin aldıkları oy miktarları şöyle:

1-) (1927-1928)  H. NURİ KARACA

1927 yılında il olan Ağrı’nın ilk belediye başkanı H.Nuri Karaca oldu. 1927-1928 yılları arasında belediye başkanlığı görevini yürütmüştür.

2-)  (1928-1930) PİRİ TEKDAL

Ağrı’nın ikinci belediye başkanı ise Piri Tekdal’dır. 1928-1930 tarihleri arasında belediye başkanlığı görevini icra etmiştir.

3-) (1930-1931) İBRAHİM ETHEM AKINCI (VALİ)

1930 yılında Belediye Kanunu'nun uygulamaya giriş tarihi itibarıyla da asaleten Ağrı Valisi olarak ATANAN İbrahim Ethem Akıncı, valilik ve şehreminliği görevleri de tek kişinin uhdesinde bulunduğundan dolayı 1930-1931 tarihleri arasında Ağrı Belediye Başkanlığı görevini de icra etmiştir.

4-) (1931-1932) MEHMET MUHTAR BEY (VALİ)

1931 yılında Ağrı’ya vali olarak atanan Mehmet Muhtar Bey (1931-1932) yılları arasında Ağrı Belediye Başkanlığı görevini de yürütmüştür.

5-) (1932-1933)ALİ KEMALİ AKSÜT (VALİ)

1932 yılında Ağrı’ya vali olarak atanan Ali Kemali Aksüt (1932-1933) yılları arasında Ağrı Belediye Başkanlığı görevini de yürütmüştür.

6-) (1933-1934) AHMET RIFAT VONA  (VALİ)

1933 yılında Ağrı’ya vali olarak atanan Ahmet Rıfat Vona  (1933-1934) yılları arasında Ağrı Belediye Başkanlığı görevini de yürütmüştür.

7-) (1934-1935) İMADETTİN ARDA (VALİ)

1934 yılında Ağrı’ya vali olarak atanan İmadettin Arda (1934-1935) yılları arasında Ağrı Belediye Başkanlığı görevini de yürütmüştür.

8-) (1935-1939) BURHANETTİN TEKER (VALİ)

1935 yılında Ağrı’ya vali olarak atanan Burhanettin Şevki Teker (1935-1939) yılları arasında Ağrı Belediye Başkanlığı görevini de yürütmüştür.

9-) (1939-1940) HASİP KUYLAN (VALİ)

1939 yılında Ağrı’ya vali olarak atanan Hasip Kuylan (1939-1940) yılları arasında Ağrı Belediye Başkanlığı görevini de yürütmüştür.

10-) (1940-1944) AHMET NİYAZİ MERGEN (VALİ)

1940 yılında Ağrı’ya vali olarak atanan Ahmet Niyazi Mergen  (1940-1944) yılları arasında Ağrı Belediye Başkanlığı görevini de yürütmüştür.

11-) (1944-1946) HİLMİ BALCI

1944 yılında Ağrı’ya vali olarak atanan Hilmi Balcı (1944-1946) yılları arasında Ağrı Belediye Başkanlığı görevini de yürütmüştür.

12-) (1946 – 1955) AHMET TOKAR

26 Mayıs 1946 Yerel Seçimlerinde, Ağrı Belediyesi ile ilçelerinin belediye başkanlarının belirlenmesi için belediye meclis üyelerinin seçimi yapıldı. Seçime katılım oranının %55'te kaldığı Ağrı il merkezinde bağımsız adaylar seçimi kazanmıştır. 15 bağımsız ve 6 Demokrat Parti meclis üyesiyle toplanan Ağrı Belediye Meclisi Ahmet Tokar'ı 15 oyla belediye başkanı seçmiştir.

13-) (1955 – 1956) ŞEVKİ KARACA

1955 yılında başkanlığı Ahmet Tokar’dan devralan Şevki Karaca Ağrı’da (1955 – 1956) tarihleri arasında belediye başkanlığı yapmıştır.

14-) (1956 – 1957) ŞEREFETTİN SARAÇOĞLU

Şerafettin Saraçoğlu ya da TBMM kayıtlarında da geçtiği şekilde Şeref Saraçoğlu, 1952-1956 Yılları arasında Belediye Başkanlığı yaptı. İsmi Leylek Pınar Mahallesi’nde bir okula verilerek yaşatılıyor. Babası Veli Bey, annesi Fahriye Hanım olan Saraçoğlu, Maliye Meslek Okulu'ndan mezun olmuştur. Ticaret ve gazetecilikle uğraştığı bilenen Saraçoğlu 30 Kasım 1987’de hayata gözlerini yumdu.  Öte yandan Saraçoğlu Demokrat Parti'den 11’inci dönem Ağrı milletvekilidir.

15-) (1957-1960) FAZIL KARACAN

1955 yılında başkanlığı Şeref Saraçoğlu’dan devralan Fazıl Karacan Ağrı’da (1957-1960) tarihleri arasında belediye başkanlığı yapmıştır.

16-) (1963 – 1973) CEVDET ELÇİ

17 Kasım 1963 tarihinde yapılan yerel seçimlerde, Ağrı Merkez’de kayıtlı bulunan 9 bin 36 seçmenden 5 bin 301 seçmen oy kullandı. Adalet Partisi’nin adayı Cevdet Elçi 2 bin 259 oy alarak Ağrı Belediye Başkanı seçildi. Güven Partisi Adayı İsmail Eminoğlu 883, Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi Adayı Halis Gökalp 719 oy aldı.

17-) (1974 – 1977) HAYRETTİN KOÇ

9 Aralık 1973 seçimini CHP adayı Hayrettin Koç'u 25 oy farkla geçen Demokratik Parti adayı Cevdet Elçi kazandı. Ancak, Ağrı'da bulunmayan bazı kişilerin 16 farklı sandıkta toplam 33 oy kullandığının tespit edilmesi üzerine bu oylar il seçim kurulunca iptal edildi ve seçimi CHP kazandı. Ancak DP'nin itirazını yerinde bulan YSK, seçimlerin tekrarlanması kararını verdi. Ağrı belediye başkanlığı seçimleri 2 Haziran 1974'te yeniden yapıldı ve tekrarlanan seçimi CHP Hayrettin Koç kazandı. 1974 seçimlerinde 10 bin 325 seçmenin bulunduğu Ağrı merkezde 5 bin 482 seçmen oy kullandı.

18-) (1977 – 1979) ZÜBEYT SARI

13 bin 672 seçmenin bulunduğu 11 Aralık 1977 yerel seçimlerinde 5 bin 219 oy kullanıldı, 5 bin 382 oy geçerli sayıldı. Adalet Partisi Adayı Zübeyt Sarı, bin 766 oy alarak Ağrı Belediye Başkanı seçilirken, Cumhuriyet Halk Partisi Adayı Hayrettin Koç bin 458, Millî Selamet Partisi Adayı Çimşit Yıldırım bin 79, oy aldı.

19-) (1979-1980) ORHAN ALPASLAN 

Ağrı merkez Miranga (Yurt pınar) köyü nüfusuna kayıtlı olan Alpaslan, 1979 yılı ara seçimlerinde Ağrı Belediye Başkanı seçildi. 1980 darbesi nedeniyle Orhan Alpaslan’ın görevi uzun sürmedi.

20-) (1980 – 1981) ENVER KAZANOĞLU (VALİ)

12 Eylül 1980 darbesi ile değişen yerel yönetim yapısı çerçevesinde görevden alınan dönemin belediye başkanı Orhan Alpaslan’ın yerine 1 yıl görev yapmak üzere eski Ağrı valisi Enver Kazanoğlu dönemin darbeci zihniyeti tarafından görevlendirilmiştir.

21-) (1981-1984) KUTLU AKTAŞ

26 Haziran 1981 tarihinde Ağrı Valiliğine atanan Kutlu Aktaş, 1981-1984 yılları arasında Ağrı Belediye Başkanlığı görevini de icra etmiştir. 5 Ağustos 1998 ile 11 Ocak 1999 arasında 5 aylık kısa bir dönem İçişleri Bakanlığı görevinde bulunmuştur.

22-) (1984-1989) HİKMET ERDEM

25 Mart seçimlerinde Anavatan Partisi adayı Hikmet Eldem ve Milliyetçi Demokrasi Partisi adayı A. Baki Erarslan ‘ın eşit sayıda (2083'er) oy alması üzerine kur'a çekimini müteakip MDP adayı Baki Erarslan belediye başkanlığını kazandı. Ancak seçimler itiraz sonucu 5 Ağustos 1984 günü tekrarlandı.

5 Ağustos 1984 tarihinde tekrarlan yerel seçimde Ağrı merkezde 12 bin 564 seçmen bulunurken, 8 bin 681 seçmen oy kullandı, 8 bin 49 oy geçerli sayıldı. Seçimlerde, Anavatan Partisi Adayı Hikmet Eldem 3 bin 420 oy alarak Ağrı Belediye Başkanı Seçilirken, Milliyetçi Demokrasi Partisi adayı A. Baki Erarslan 3 bin 212 oy, Refah Partisi Nurettin Kahraman bin 332 oy, Sosyal Demokrasi Partisi Adayı Cemil Özmenağrı 410 oy, Doğru Yol Partisi Adayı Kemal Altun 307 oy, aldı.

23-) (1989-1994) FEVZİ BULUT

Ağrı’da 1989 seçimlerini kazanan parti Sosyaldemokrat Halkçı Parti (SHP) oldu. 1989 yılında 21 bin 189 seçmenin bulunduğu Ağrı Merkez’de 11 bin 631 oy geçerli sayıldı. Seçimler sonucunda SHP’nin adayı Fevzi Bulut 3 bin 185 oy alarak Ağrı Belediye Başkanı seçilirken, DYP’nin adayı Nurettin Kahraman 2 bin 169, Demokratik Sol Parti’nin adayı Kemal Yıldırım 2 bin 82, Anavatan Partisi adayı Hikmet Erdem bin 623 oy aldı.

24-) (1994 – 1999) ZEKİ BAŞARAN

Ağrı’da 1994 seçimlerini kazanan parti Refah Partisi oldu. 1994 yılında 25 bin 256 seçmenin bulunduğu Ağrı Merkez’de 21 bin 569  kişi oy kullandı, 19 bin 768 oy geçerli sayıldı. Refah Partisi adayı Zeki Başaran’ın 6 bin 138 oy alarak Ağrı Belediye Başkanı seçildiği seçimde, ANAP 4 bin 241, MHP 2 bin 726, Sosyaldemokrat Halkçı Parti adayı Kerim Yıldız ise 2 bin 678 oy aldı.

Öte yandan Zeki Başaran başkanlık döneminin bitimine az bir süre kala, Atatürk ile ilgili yaptığı konuşma gerekçesiyle dönemin İçişleri Bakanı Eski Ağrı Valisi Kutlu Aktaş tarafından görevden alındı.

25-) (1999 – 2004) HÜSEYİN YILMAZ

1999 yılında 30 bin 916 kayıtlı seçmenin bulunduğu Ağrı’da, 23 bin 588 kişi oy kullandı, 21 bin 640 oy geçerli sayıldı. Oyların 4 bin 245’ini alan HADEP adayı Hüseyin Yılmaz Ağrı Belediye Başkanı seçilirken, MHP’nin adayı İhsan Akulut 3 bin 355, bu kez CHP’den seçime giren Kerim Yıldız 3 bin 12, Fazilet Partisi adayı Süleyman Erim 2 bin 930 oy aldı.

26-) (2004-2009) EKREM AKTAŞ

Ağrı Merkez’de 39 bin 562 seçmenin bulunduğu 28 Mart 2004 seçimlerinde, 20 bin 687 oy geçerli, bin 234 oy geçersiz sayıldı. 2001 yılında hükümete gelen Ak Parti’nin ilk yerel seçiminde Adayı Ekrem Aktaş 10 bin 124 oyla belediye başkanı seçilirken, Sosyaldemokrat Halk Partisi Adayı Serrahdiba Ergür 6 bin, Saadet Partisi Adayı Hikmet Erdal bin 952, Anavatan Partisi adayı Zeynel Abidin Deniz 739 oy aldı. Aynı seçimde MHP 530,CHP 468, DYP 450, Genç Parti 136, Bağımsız Türkiye Partisi 120, Millet Partisi 64, İşçi Partisi 58 ve Türkiye Komünist Partisi 37 oy aldı.

27-) (2009 – 2014) HASAN ARSLAN

29 Mart 2009 mahalli idareler seçimlerinde Ağrı Merkez’de kayıtlı seçmen sayısı 47 bin 481 iken, 36 bin 183 oy kullanıldı, 34 bin 105 oy geçerli sayıldı. AK Parti’den aday gösterilen Hasan Arslan 13 bin 370 oyla belediye başkanı seçilirken, Ağrı Belediye Başkanlığı tarihinde ilk defa bir parti üst üste seçim kazanmış oldu.

Aynı seçimlerde Murat Öztürk ile seçimlere giren DTP 11 bin 34, Kemal Yıldırım ile seçimlere giren Saadet Partisi ise 7 bin 301 oy aldı. 2009 seçimlerinde, MHP 665, HAK-PAR 502, DSP 242 oy aldı.

28-) (2014 – 2017) SIRRI SAKIK

30 Martta yapılan Ağrı belediye başkanlığı seçimlerinde Adalet ve Kalkınma Partisi Hasan Arslan 20 bin 616 oy, Barış ve Demokrasi Partisi Sırrı Sakık 20 bin 610 oy almıştır. Ancak yapılan itirazlar nedeniyle seçimler 1 Haziran'da tekrarlanmış ve tekrar edilen seçimi Sırrı Sakık kazanmıştır.

1 Haziran 2014 tarihinde yapılan mahalli idareler seçimlerinde Ağrı’da kayıtlı bulunan 59 bin 320 seçmenden 47 bin 16’sı sandık başına gitti, 45 bin 786 oy geçerli sayıldı. Barış ve Demokrasi Partisi Sırrı Sakık, 23 bin460 oyla Ağrı Belediye Başkanı seçilirken, Adalet ve Kalkınma Partisi Hasan Arslan 20 bin 609 oy, Saadet Partisi Adayı Süleyman Erim 938 oy aldı.

29-) (2017 – 2018) MUSA IŞIN (KAYYIM)

1 Haziran 2014'te yapılan yerel seçimlerde yüzde 51'lik oy oranıyla Ağrı Belediye Başkanı seçilen Sırrı Sakık, 1 Mart 2017 tarihinde İçişleri Bakanlığı tarafından görevinden alındı. Dönemin Ağrı Valisi Musa Işın, Sakık'ın yerine, Ağrı Belediyesi Başkanlığı'na kayyum olarak atandı.

30-) (2018 – 2019) SÜLEYMAN ELBAN (KAYYIM)

2017 yılı Haziran ayında yayımlanan kararname ile Ağrı valiliğine atanan Süleyman Elban, görevi Musa Işın’dan devralarak 31 Mart 2019 tarihine kadar Ağrı Belediye Başkanlığı görevini yürüttü.

31-) (2019 – 2023) SAVCI SAYAN

2019 yılında yapılan mahalli idareler seçimlerinde, AK Parti’nin Adayı Savcı Sayan, 25 bin 799 oy alarak belediye başkanı seçilirken, Abdurrahman Doğar ile seçime giren Halkların Demokratik Partisi 17 bin 240 oy, Taner Söylemez ile seçime giren İYİ Parti ise bin 227 oy aldı. Aynı seçimde Saadet Partisi 949, Cumhuriyet Halk Partisi 982 oy aldı.

32-) (2023 – 2024) METİN KARADOĞAN

31 Mart 2019 tarihinde gerçekleşen yerel seçimlerde AK Parti’den belediye meclis üyesi olarak seçilen Metin Karadoğan, Savcı Sayan’ın 2023 genel seçimlerinde milletvekili adayı olmak için Ağrı Belediye Başkanlığı'ndan istifa etmesinin ardından 24 Mart 2023 tarihinde belediye meclis üyeleri tarafından yapılan seçimle Ağrı Belediye Başkanlığı koltuğuna oturarak yaklaşık 1 yıl Ağrı Belediyesi’ni yönetti. Karadoğan 10 gün sonra yapılacak seçimlerde kazanacak olan Belediye Başkanına koltuğu devredecek.

2024 SEÇİMLERİNİ KİM KAZANACAK?

31 Mart mahalli idareler seçimleri için Ağrı Merkez’de 77  bin 437 seçmen oy kullanabilecek. Seçimlere 10 günlük bir süre kalırken, 31 Mart’ta Ağrı’nın 33’üncü Belediye Başkanı seçilmiş olacak.

Kaynak: wikipedia

21 Mar 2024 - 22:25 Ağri- Gündem


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Kent04 Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Kent04 hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Kent04 editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Kent04 değil haberi geçen ajanstır.

04

Kul - Geçmişten Günümüze kadar kim Memlekete samimi hizmet etmiş ise Allah razı olsun.

Yanıtla . 0Beğen . 0Beğenme 26 Mart 21:54
03

Malcolm X - Ağrı'da yapılmış en parlak belediye başkanlığı Zeki Başaran'dı. Allah ondan razı olsun.

Yanıtla . 0Beğen . 0Beğenme 24 Mart 22:45
02

Has Ağrılı - Orada her ne kadar 2 belediye başkanı ismi geçiyorsa da, Ağrıyı Sırrı Sakık zamanında Halef Keklik, Savcı Sayan zamanında da Ahmet Tunç yönetmiştir, Savcı Sayan ve Sırrı Sakık Ağrı'da doğru düzgün durmayıp zamanlarının çoğunu ağrı dışında geçirmişler..

Yanıtla . 2Beğen . 0Beğenme 22 Mart 15:27
01

Hakan Ulbeyi - Çok güzel bir paylaşım olmuş teşekkür ediyorum

Yanıtla . 1Beğen . 0Beğenme 22 Mart 02:17